တစ်ကိုယ်လုံး အိုမင်းမှုကို တွန်းပို့ဖို့ ကိုယ်ခံအား ခလုတ်တစ်ခုက ကူညီနိုင်ပါတယ်။

မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံးဖြစ်စဉ်တွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ တိုးတက်မှုတွေဟာ လုပ်ငန်းနဲ့ အများပြည်သူရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို မြှင့်တင်နေဆဲပါ။ အိုမင်းခြင်းဟာ လူတစ်ဦးကနေ အခြားတစ်ယောက်ကို နှုန်းအမျိုးမျိုးရှိပေမဲ့ အဆုံးမှာတော့ လူတိုင်းကို သက်ရောက်စေပါတယ်။ သုတေသီတွေ တွေ့ရှိတာက တစ်ရှူးအတွင်းမှာ အမြဲတမ်း ရှိနေတဲ့ ဆဲလ်တွေကို အပြင်ကို မျိုချတဲ့ဆဲလ် (macrophages) တွေ၊ အင်္ဂါထဲက ဆဲလ်တွေမှာ ထာဝရ တည်ရှိနေပြီး အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ၎င်းရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းသွားတာကြောင့် အခြားမျိုးစိတ်က စွန့်ပစ်လို့မရတာကိုပါ။ ဒီလေ့လာမှုက အိုမင်းခြင်းဖြစ်စဉ်ထဲမှာ ကိုယ်ခံအားစနစ်ရဲ့ သီးသန့် ပျက်ကွက်မှုကို နားလည်ဖို့ ရှုထောင့်သစ်တစ်ခုပေးတယ်။ ဒီအခြေအနေဟာ ခန္ဓာကိုယ်နေရာတိုင်းရဲ့ အိုမင်းခြင်းကို ကူညီပုံရတယ်တဲ့။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ အဲဒီ ဧရာမ ဆဲလ်တွေက လက်ခံအင်္ဂါ တစ်ခုတည်းကို ပိတ်မိတဲ့အခါ ကြွက်သားတွေရဲ့ အင်္ဂါရပ်များစွာက ပိုမိုလူငယ်လက္ခဏာတွေကို ထိန်းသိမ်းထားတာပါ။ ဒီသက်ရောက်မှုက ဦးနှောက်၊ ကျောက်ကပ် ၁ ဆဲလ်၊ အရိုးနဲ့ နှလုံးသား ကြွက်သားများ၊ အသည်း၊ အဆစ်ကြွက်သားတွေ၊ မြက်ခွံ၊ နီးချိုနှင့် ကျောရိုးတို့တွင် တွေ့ရှိရသည်။ တစ်ကိုယ်တော်တုံ့ပြန်မှုအင်္ဂါတွေဟာ ရောင်ရမ်းမှုနဲ့ ကျောရိုး ၈ ဇွန်းဖြစ်စဉ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဟော်စုန်းတွေကို တုံ့ပြန်လေ့ရှိပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒီအကြီးအကျယ်ဆဲလ်တွေမှာ တစ်ခုတည်းသော လက်ခံအားကို ပိတ်ဆို့တဲ့အခါ ကြွက်တွေထဲက အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများစွာက ပိုမိုလူငယ်လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားတာပါ။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒီကျောက်ကြီးဆဲလ်တွေမှာ တစ်ကိုယ်တော်လက်ခံအားကို တားဆီးတဲ့အခါ ကြွက်သားရဲ့ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများစွာဟာ ပိုမိုပျိုတဲ့ လက္ခဏာတွေကို ထိန်းသိမ်းထားတယ်။ ဒီအကျိုးဆက်က ဦးနှောက်၊ ကျွဲသုံးချောင်း၊ အရိုးနဲ့ နှလုံးခွံတွေ၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ အမျှင်ကြမ်း၊ အဆစ်တွေနဲ့ ချီလီယံ ၁၆ ဆဲလ်တို့မှာ တွေ့ရပါတယ်။ Single receptor တွေဟာ မကြာခဏတော့ ရောင်ရမ်းမှုနဲ့ ချီလီယို၁၀ ဆဲလ်အတွင်း ပါဝင်နေတဲ့ ဟော်မုန်းတွေအပေါ် တုန့်ပြန်ပါတယ်။ တုံ့ပြန်မှုအင်္ဂါတစ်ခုဟာ ရောင်ရမ်းခြင်းနဲ့ ပိုးမွှား (၁၂) ဆဲလ်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဟိုစုန်းတွေကို ပုံမှန်တုံ့ပြန်တယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒီကျောက်ကြီးဆဲလ်တွေမှာ တစ်ကိုယ်တော်လက်ခံအားကို ပိတ်ဆို့တဲ့အခါ ကြွက်သားရဲ့ အင်္ဂ organ တွေက ပိုမိုလူငယ်လက္ခဏာတွေ ထိန်းသိမ်းခဲ့တယ်။ ဒီအကျိုးသက်ရောက်မှုက ဦးနှောက်၊ ကျွဲ ၅-ဆဲလ်တွေ၊ အရိုးတွေနဲ့ နှလုံးခွံကြွက်သားများ၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ ရိုးတွင်းခြင်ဆီ၊ အဆစ်သွေးကြောတို့ထဲမှာ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီသက်ရောက်မှုက ဦးနှောက်၊ ဆီးချို၊ အရိုးနဲ့ နှလုံး ကြွက်သားတွေ၊ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်၊ ရိုးတွင်းခြင်္သေ့၊ အဆစ်တွေနဲ့ ဇီ၀၁၉ ကို ထိခိုက်စေပါတယ်။ ဆဲလ် - ပရိုဇိုင်း မော်ဂျွန်ဆဲလ်တွေမှာ အထူးသဖြင့် ကျောရိုးမော်ဂျွန်းဆဲလ်တွေထဲမှာလည်း ချို့ယွင်းမှုရှိပြီး အိုမင်းခြင်းဖြစ်စဉ်မှာ သက်ကြီးရွယ်အိုနှင့် ဆက်စပ်တဲ့ ပြဿနာတစ်ချို့ဖြစ်တဲ့ အားနည်းမှု၊ အဆီများလွန်းမှုနဲ့ ဇီဝ ၇ ရောဂါတွေကို ကာကွယ်ပေးခဲ့တယ်။ သိမြင်မှုကျဆင်းမှုဟာလည်း အတော့်ကို လျော့နည်းလာခဲ့တယ်လို့ Katrin Andreasson, MD၊ Ph. D နဲ့ Ph. D ပါမောက္ခ Edward F.

and Irene Thiel Pimley တို့က ပြောပါတယ်။ The findings are described in a paper published in Science. Andreasson is the senior author, and Jessy Tan, PhD, an instructor in neurology, is the lead author. ကိုယ်ခံအားစနစ်က အိုမင်းတဲ့ ဆဲလ်မော်လီကျူးတွေကို ရှင်းလင်းပေးပုံဟာ ခုခံအား စနစ်ထဲက အဖြူရောင်ဆဲလ်တွေရဲ့ အများဆုံးအမျိုးအစားဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ရဲ့ စုစုပေါင်းမှာ တစ်ဝက်လောက်ရှိပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အရေးပါဆုံး အကောင်အထည်ဖော်သူတွေထဲမှ တစ်ခုပါ။ သူတို့ဟာ အရိုးတွင်းတွင် ထုတ်လုပ်လျက် သွေးစီးကြောင်းထဲကို ဝင်ရောက်လာကြကာ ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်များနဲ့ မှို ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရန် စစ်ဆေးကြပါတယ်။ မတည့်မတ်သော အမှုန်တွေဟာ ရောဂါပိုးတွေနဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ အဆိပ်သင့်ပစ္စည်းကို လွှတ်ထုတ်နိုင်ပါတယ်၊ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်ပါတယ်။ ဇီဝရုပ်သဏ္ဍာန်ရှည်ရှိတဲ့ အရာတွေက အသေးစား သတ္တဝါတွေကို ကျဉ်းမြောင်းစွာ ဖမ်းမိစေပါတယ်။ ဒီဆဲလ်တွေဟာ အသက်မကြာပါဘူး။ ဆဲလ်ပေါင်း ၉၀% လောက်ဟာ အသည်း၊ ကျောက်ကပ်နဲ့ အရိုးခြင်ဆီကို ရောက်ရှိပြီး ကျန်တဲ့ ကိုယ်ခံအားဆဲလ်တွေက ဖယ်ရှားပစ်ပါတယ်။ ဒါတွေဟာ နိုင်ငံတကာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိတဲ့ သုတေသန ရလဒ်တွေကို အခြေခံပြီး HealthCop ကို ရည်ညွှန်းဖို့ စီစဉ်ထားတာဖြစ်ပြီး ဆေးကုသရေး အကြံပြုချက်မဟုတ်ပါဘူး။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ မေးခွန်းတွေ ရှိရင် ကျွမ်းကျင်ကျန်းမာရေးပညာရှင်တွေနဲ့ တိုင်ပင်ပါ။