သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ဘာကြောင့် ပုရွက်ဆိတ်တွေ သေလောက်တဲ့ မှိုတွေမှာ ရှင်သန်နိုင်တယ်ဆိုတာကို နောက်ဆုံး ဖ
မကြာသေးမီက နိုင်ငံတကာကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နောက်ဆုံးဖြစ်စဉ်တွေကို တွေ့ရပြီး ဆက်လက်တိုးတက်မှုတွေဟာ လုပ်ငန်းနဲ့ အများပြည်သူရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ရယူနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အဏုဇီဝမျိုးစိတ်တစ်ချို့ဟာ သေလောက်တဲ့ မှိုရောဂါပိုးတွေကြောင့် ဖျက်ဆီးခံရတာ ဘာကြောင့် ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ဖော်ထုတ်ပါတယ်။ UCL က ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုက UK အမျိုးသား တိရိစ္ဆာန်ရုံ (ZSL) နဲ့ Imperial College London တို့ပါဝင်ခဲ့ပြီး ပိုးမွှားတွေရဲ့ ကိုယ်ခံစွမ်းအား တိုးပွားမှုရဲ့ အချိန်ကာလဟာ ကူးစက်မှုနောက်ပိုင်း သက်သာစေတာကို သိရှိခဲ့တယ်။ မှိုသတ်တဲ့ရောဂါ၊ ပုရွက်ဆိတ်နဲ့ မြေခွေးအသားအရေကို တိုက်ခိုက်စေတဲ့ ရောဂါတွေ၊ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက ကပ်ပါးနှင့်မြေခွံ အသားအရေဆိုင်ရာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှု (Chytridiomycosis) သည် ပိုးမွှားများအတွက် တာဝန်ရှိသူဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ရဲ့ရေ၊ ဆား နှင့် သတ္တုပစ္စည်းတွေကို ညှိနှိုင်းနိုင်စွမ်း ပျက်စီးစေသော ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ငယ်ငယ်တွေဟာ ဘဲကောင်တွေအပေါ် အားကိုးရတဲ့ အမည်းရောင် အရေပြား (Bd) မရှိတာကြောင့် ကာကွယ်မှုက ပိုကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ လူကြီးတစ်ဦးအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး အမည်းရောင်အရေပြားသို့ ပြောင်းသွားတာနဲ့ ကူးစက်မှုကို တုံ့ပြန်ကာကွယ်တတ်ပြီး မကြာခဏတော့ ကြီးမားစွာ သေဆုံးခြင်းဖြစ်စေတယ်။ တစ်ချို့လူစုတွေ ဘာကြောင့် ပြန်လည်ထူထောင်နိုင်ပြီး အခြားလူစုတွေက ဆက်လက်ပြိုကျနေတာကို ပိုကောင်းမွန်စွာ နားလည်ဖို့ သုတေသီတွေဟာ ပြင်သစ်နဲ့ စပိန်က ကန်လေးကန်အနီးမှာ နေထိုင်တဲ့ ပျမ်းမျှ မိခင်မွေးဖွား ကြက်သွန်ဖြူ (midwife toad) တွေရဲ့ အရေအတွက်ကို လေ့လာခဲ့ကြတယ်။ တစ်ခုမှာတော့ ချောင်းငှက်တွေရဲ့ ကျဆင်းမှုဖြစ်စဉ်ဟာ မပြောင်းလဲခဲ့ဘဲ၊ အနည်းဆုံးတောင်ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့က ပိုးမွှားအသားအရေကနေ ထုတ်လွှတ်တဲ့ သဘာဝ ဓာတုပစ္စည်းတွေဖြစ်တဲ့ အဏုဇီဝကာကွယ်ဆေးတွေကို အာရုံစိုက်ခဲ့တယ်၊ ၎င်းတို့ဟာ ပုရွက်ဆိတ်တွေရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်မှာ အရေးပါတဲ့ ကဏ္ဍတစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။ သုတေသနတွေက တွေ့ရှိတာက ပြန်လည်ထူထောင်နေတဲ့ လူအုပ်စုထဲကပုရွက်ဆိတ်တွေဟာ ဒီအကာကွယ်ဆေးကို ပိုစောပြီးထုတ်လုပ်တာပါ။ ဒေါက်တာမင်းထွန်း: ပထမဦးဆုံးအနေနဲ့ ကျွန်တော်တို့က ဒီကာကွယ်ရေးကောင်တွေကို အသေးစားအဆင့်မှာ မွေးထုတ်တဲ့ အရေအတွက်နဲ့ ယှဉ်ကြည့်လိုက်ရင် ကလေးဘဝရဲ့ ခေတ်အဆက်မပြတ် ကျွမ်းကျင်လာတဲ့အချိန်မှာ သူတို့ကို ပိုနည်းအောင် ပြင်ဆင်ပေးတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကို တွေ့ရှိရတာက ကိုယ်ခံအား ကာကွယ်မှုစနစ်ဟာ ကောင်းမွန်စွာတည်ဆောက်ထားတယ်ဆိုတာပါ။ UCL Chemistry တက္ကသိုလ်၊ ZSL Institute of Zoology နှင့် Imperial College London အပါအဝင် Phil Phillips Jeffers က 'ကျွန်မတို့ရဲ့ သုတေသနအရ ဒီရောဂါကနေ ပြင်းထန်စွာ ကျဆင်းသွားတဲ့ မျိုးစိတ်တွေဟာ ပြန်လည်သက်သာလာနိုင်တယ်' ဟုပြောသည်။ ဂျက်ဖ်စ်က ထပ်ဖြည့်ပြောကြားသည်- နောက်တစ်လှမ်းကတော့. . .
အဲဒါကို ရှင်းပြပါရစေ။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အများပိုင် သုတေသန ရလဒ်များအပေါ် အခြေခံပြီး HealthCop ကို ရည်ညွှန်း၍ ပြုစုထားခြင်းဖြစ်ပြီး ဆေးကုသမှု အကြံပြုချက် မဟုတ်ပါ။ ကျန်းမာရေး မေးခွန်းရှိရင် ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်များကို မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။
