အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါကို ကျော်လွှားမှု: သိပ္ပံပညာရှင်များက ဦးနှောက်ပြားများကို မရှင်းလင်းဘဲ နှစ်နာရီအိ
မကြာသေးခင်က နိုင်ငံတကာကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ နယ်ပယ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ နောက်ဆုံးဖြစ်စဉ်တွေကြောင့် လုပ်ငန်းနဲ့ အများပြည်သူရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို ဆက်လက်ရရှိနေဆဲပါ။ မီးဖိုချောင်တစ်ထောင့်မှာ မီးလောင်မှုလေးကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ၊ သင့်တော်တဲ့မီးသတ်ကိရိယာတွေကို အခြေခံပြီး ဒါကို မြန်မြန်ရပ်တန့်နိုင်လောက်တယ်။ ဒီအစား ရေငွေ့စနစ် စတင်လာတဲ့အခါ အိမ်တစ်ခုလုံးရေလျှံသွားတာဟာ ကန့်သတ်ထားတဲ့ ပြဿနာတစ်ခုကို ကျယ်ပြန့်စွာ ဖျက်ဆီးနိုင်တဲ့ ကိစ္စအဖြစ် ပြောင်းလဲစေပါတယ်။ သုတေသီတွေက ပြောတာက အလားတူအခြေအနေတွေဟာ ပိုးမွှားရောဂါလူနာတွေရဲ့ ဦးနှောက်တွေမှာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ပြောကြတယ်။ ဒီမှတ်ဉာဏ် အပိုင်းအစတွေ၊ ဗီဇင်ပရိုတိန်းနမူနာ မိုက်ခရိုဘီးယား ၅ ယူနစ်၊ ဆဲလ်အခံအားအင်္ဂါတွေနဲ့ တူညီတဲ့အရာတွေပါ။ ၎င်းတို့ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုက ဦးနှောက်ကို ကာကွယ်ဖို့ ရည်ရွယ်ပေမဲ့ နောက်ဆုံးမှာ ပိုဆိုးဝါးစေလောက်တယ်။ UK က Kent State University မှာရှိတဲ့ သုတေသနအဖွဲ့တစ်ခုက ဒီဦးနှောက်အိပ်စက်မှုဖြစ်စဉ်တွေကို ဖျက်ဆီးတဲ့ ဘေးဖြစ်စေတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို ပထမဆုံးအကြိမ် ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီး ဒါကို ဘယ်လို ပိတ်ပစ်ရမလဲဆိုတာ ပြသခဲ့တယ်။ သုတေသီများက ဗီတာမင် ၈ ကိုသုံးပြီး ဆဲလ်အများစုကို ယာယီဖယ်ရှားခဲ့ရာမှာ ဒီသတ္တဝါတွေဟာ နေ့စဉ် ၂ နာရီထက်ပိုတဲ့အိပ်စက်မှုကို တွေ့ရှိခဲ့ကြတယ်။ ရလဒ်တွေက ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ နိုဝင်ဘာ ၄ ခုကို ညွှန်ပြနေတယ်၊ Macauley က ဒါကို ဗီတာ မင် ပုံစံပြောင်းခြင်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အရင်တုန်းက Alzheimer ရောဂါနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အိပ်ရေးပျက်မှု အများစုဟာ ပျက်စီးခဲ့တဲ့ ဗီတာမီယံ ၆ သို့မဟုတ်amyloid plaques တွေကြောင့် ဖြစ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အသစ်တွေ့ရှိချက်တွေအရ ဒီအဖျက်ဆီးမှုဟာ ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ကိုယ်ခံစွမ်းအား တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုကနေ လာနိုင်တယ်လို့ ပြဌာန်းထားတာပါ။ Macauley က 'ကျနော်တို့က အခြေခံအားဖြင့် ပလတ်စတစ်တွေမဟုတ်ပဲ လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဗီတာမင် (၇) တွေသာ မဟုတ်ဘဲ အိပ်ရေးပျက်စေတဲ့ မိုက်ခရိုဂရမ်တွေကို ပြသခဲ့ပါတယ်' လို့ပြောပါတယ်။ အယ်လ်ဇိုင်းမားနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့အပြောင်းအလဲတွေနဲ့ ပုံမှန် အိုမင်းခြင်းကိုဖြစ်စေတဲ့ သာမန်ပြောင်းလဲမှုတွေကြားမှာ ခြားနားချက်ကို ခွဲခြားဖို့ microglia နဲ့ ဦးနှောက် လှုပ်ရှားမှုကို ခြေရာခံထားတဲ့ဗီတာတွေဟာ ကြွက်နှစ်အုပ်စုကို လေ့လာခဲ့တယ်။ အသက် ၆ လအရွယ်တွင် တိရိစ္ဆာန်များအား ယိုယွင်းမှုန် (၃) ပရိုတင်းပလပ်စတစ်တွေ စတင်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ၁၈ လ အရွယ်မှာ ရောဂါ အဆင့်မြင့်အဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အဖွဲ့က အိပ်စက်မှုနဲ့ ဦးနှောက် လှုပ်ရှားမှုရဲ့ ပြောင်းလဲမှုကို နီးကပ်စွာ စောင့်ကြည့်ဖို့ အဆင့်မြင့် ကိရိယာများစွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ကြွက်များသည် နှာခေါင်းစည်းသေးငယ်များကို ဝတ်ဆင်ထားကာ အိအိပ်တာနဲ့ ဦးနှောက် လုပ်ဆောင်ချက်တွေရဲ့ပြောင်းလဲမှုတွေကို ပိုတိကျစွာ ခြေရာခံနိုင်ကြတယ်။
